Stelt u de juiste vragen?

Om goede ideeën te krijgen, moeten goede vragen gesteld worden. Een goed vraag kan werken  als een prikkeling om dat ene goede idee uit de grijze massa te trekken. Het stellen van een goede vraag is echter lastig. Vaak worden suggestieve vragen gebruikt als “Zou het niet beter zijn  als….?”, waarmee de uitgedaagde al een antwoord in zijn/haar mond gespeeld krijgt.

Tim Wujec schrijft in zijn boek Five Star Mind dat vragen een “haak” moeten zijn voor goede ideeën. Hij duidt daarbij ook op het feit dat een vraagteken lijkt op een omgekeerde haak. Een haak om het idee mee binnen te halen dus. Vragen moeten de ontvanger leiden in de gedachtengang en uiteindelijk nieuwe, onontgonnen gebieden openen die men niet zelf had kunnen ontdekken.

Maar wat definieert nu een goede vraag? Recentelijk vond ik een aardig opsomming over het stellen van een goede vraag in een document van het Dialogue Learning Center. De belangrijkste lessen:

• Stel steeds één vraag per keer. Vermijd formuleringen die meerdere vragen tegelijkertijd inhouden, anders i shet zowel voor u als voor de ander onmogelijk om duidelijk zicht te houden op de gedachtengang
• Laat de ander voldoende tijd om te overwegen of zij de vraag zal aanvaarden en beantwoorden. Onderbreek de ander niet als hij/zij antwoordt of vul haar woorden niet aan.
  Onderbreek haar niet als zij antwoordt of vul haarwoorden niet aan
• Vraag niet naar zaken die de ontvanger al lang weet. Zulke vragen leiden het denkproces af. Als u polst naar feiten, vraag uzelf dan eerst af of u dit echt doet omdat u de ontvanger er zich van bewust wilt laten zijn. En wat wilt u daar dan mee bereiken ?
• Stel geen suggestieve vragen, bv.. “Het was zeker moeilijk ?” Daarmee duwt u de ander in uw denkwijze en remt u de reflectie af
• Vermijd om naar verantwoording te vragen: vraag niet “waarom?”, maar “waardoor?” Door waarom-vragen komt u snel in cirkel-redeneringen terecht, wat naar een dood spoor leid

Denk eens na over de vragen die u stelt denk dan eens na over de vraag: “Welke vragen zou ik moeten stellen?”