De oorlog om de patenten

De afgelopen weken vliegt de ene na de andere patentzaak ons om de oren. De meest in het oog springende patentoorlog is die tussen Google en Apple. Na recente uitlating van Google’s Chief Legal Officer David Drummond is deze strijd alleen maar verder opgelaaid. In zijn blog noemt hij onder andere het volgende:

Patents were meant to encourage innovation, but lately they are being used as a weapon to stop it.

Patenten bestaan er om het intellectueel eigendom van innoverende bedrijven te beschermen. De “encouragement” waar Drummond het over heeft, is dat een patent de investeringen die gedaan zijn om een nieuwe technologie te ontwikkelen, te beschermen tegen kopieergedrag. Geen enkel bedrijf zit er immers op te wachten om miljoenen te investeren in innovaties, waaraan door concurrententen geld verdiend wordt. Drummond vreest echter dat patenten worden gebruikt om innovatie bij concurrenten te blokkeren. Is het patentensysteem dan echt zo te misbruiken of gaat het hier om een lege redenering?

Niet de eerste patentoorlog

De aanleiding van de blog van Drummond was een biedingstrijd die Google aanging met een consortium (bestaande uit o.a. Apple, Rim, Microsoft en Sony) om 6000 patenten die vrijkwamen na het faillissement van Nortel. Uiteindelijk won het consortium de strijd met een bod van $4,5 miljard. De lange termijn effecten voor Google zouden echter desastreus kunnen zijn: onder de verzameling bevindt zich een aantal  die betrekking hebben op de volgende stap in mobiele technologie 4G. Daarbij komt overigens nog dat Google relatief weinig eigen patenten heeft. Alleen haar zoekmachine algoritmen en bijhorende software zijn gepatenteerd. De meeste elementen uit Android (het mobiele besturingssysteem van Google) zijn dat niet en dus makkelijke doelwitten voor patentzaken. Geen wonder dat Apple zo fel in gaat op deze patentsschendingen: een uitgelezen kans om Google een hak te zetten.

Patentoorlogen zijn echter geen nieuw verschijnsel. In het begin van de 20^ste eeuw voerden de Wright broers al een strijd met concurrent Glenn Curtis. Zij hadden een patent genomen op het rolroer wat zij in hun eerste vliegtuig hadden toegepast. Met succes vochten zij Curtis en een aantal andere producenten aan die ook vliegtuigen ontwikkelden en verkocht hadden. Deze concurrenten trokken zich daar echter weinig van aan, waarop een jarenlang durende rechtszaak begon tussen de gebroeders Wright en een aantal Amerikaanse en Europese vliegtuigbouwers. Door de tijd en energie die zij kwijt waren met deze rechtszaken, stond ontwikkeling van nieuwe vliegtuigtechnieken echter op een laag pitje. Dit leidde ertoe dat in 1911 de gebroeders Wright mijlenver achter liepen op hun (met name Europese) concurrenten en dat de Amerikanen in de eerste wereldoorlog Franse toestellen moesten gebruiken.

Een overzicht

De huidige strijd tussen Google en haar concurrenten heeft wel wat weg van deze historie. In dit geval wordt de strijd niet gestreden om één patent, maar woeden er verschillende gevechten tegelijk. Een kort overzicht:

• Google vs Oracle – gebruik van Java functionaliteit in Android
• Apple vs HTC / Samsung / Motorola – gebruik van fundamentele Apple technieken in het Android platform, gebruikt op de telefoons van HTC / Samsung / Motorola
• Nokia vs Apple – toepassing van verschillende gepatenteerde technologieën, toegepast in de Iphone (o.a. touchscreen scrollen, data synchronisatie, multi-tasking). Overigens in juni beslecht in het voordeel van Nokia
• Samsung vs Apple – toepassing van verschillende door Samsung gepatenteerde technologieën in de Iphone en Ipad
• Apple vs Samsung – kopiëren van het Iphone en Ipad design naar de Galaxy producten van Samsung
• Microsoft vs HTC – inbreuk op verschillende Microsoft patenten toegepast in HTC’s Android toestellen. Overigens in april 2010 beslecht in het voordeel van Microsoft: HTC betaald $5 per verkocht HTC toestel

En zo zijn er nog wel meer voorbeelden.

Geld verdienen aan patenten

Het hebben van patenten loont. En dan niet alleen voor het beschermen van eigen technologie. In het voorbeeld van de zaak Microsoft vs HTC gaat het om een slordige $125 miljoen per jaar aan inkomsten (gebaseerd op 2010 verkoopdata) die betaald wordt aan licentiekosten. Dat verklaart ook gelijk het bestaansrecht van zogenaamde patent-trolls, bedrijven die patenten op kopen om er vervolgens aan te verdienen middels het verlenen van licenties. Ook het bod van $4,5 miljard op de patenten van Nortel, duidt erop dat de bedrijven van het consortium er op verschillende manieren geld mee denken te verdienen. Naast de toepassing van technieken in hun eigen producten, zal een groot deel van de terugverdienkosten ook gehaald worden uit het verlenen (al dan niet vrijwillig) van licenties aan bijvoorbeeld….Google.

In sommige gevallen is echter al gebleken dat het patent eigenlijk “too obvious” is, waardoor er al snel inbreuk op gedaan wordt. Een voorbeeld hiervan is de “one-click” betaalmethode van Amazon, waarvoor in 1999 een patent werd verleend in de US.  De European Patent Office (EPO) heeft echter geen patent verleend voor dit systeem, omdat het “too obvious” was. Ofwel: het is zo generiek, dat het niet patenteerbaar is. In de US betalen echter zowel Apple als Barnes & Nobles licentiekosten om gebruik te maken van deze techniek. In veel andere gevallen is het patentbreuk echter wel terecht en blijken concurrenten op creatieve manieren patenten te omzeilen (zo verzon Barnes & Noble een systeem waar je niet 1, maar 2 keer moest klikken).

Misbruik of bescherming

Is het patentensysteem te misbruiken? Jazeker. Vooral in het geval van “obvious” patenten en patent-trolls die geld proberen te verdienen aan patenten, zonder daar zelf kennis en tijd in te investeren lijkt dat toch sterk op een vorm van misbruik.

In de gevallen dat een niet-patent-troll patenten opkoopt (zoals het voorbeeld van Nortel), is de vraag wat lastiger te beantwoorden. Google had bijvoorbeeld ook zelf de mogelijkheid om aan te sluiten bij het consortium en mee te dingen naar de patenten, maar heeft er bewust voor gekozen dit niet te doen (Google heeft ruim $36 miljard aan cash reserves, dus had nog veel meer kunnen bieden). Eigen schuld, dikke bult zou je kunnen zeggen.De patenten zijn er echter om de rechten te beschermen van degene die de innovatie ontwikkeld heeft en dus in principe niet voor een partij die er uiteindelijk geld voor betaald.

De som der delen

In veel van bovengenoemde cases lijkt het vooral een spelletje van partijen met veel geld om de concurrentie dwars te zitten. Of dit direct de innovatie blokkeert? Ik denk het niet. Uiteindelijk gaan patenten om specifieke technieken. Het uiteindelijke product is een combinatie van eigen technieken en gelicenseerde technieken. Waar bedrijf A dus innoveert op het gebied van zeg een interface, kan bedrijf B innoveren op het gebied van communicatie technologie. Uiteindelijk betalen bedrijven elkaar dus voor het gebruik van een bepaalde technologie.

Hoe het bij de gebroeders Wright is opgelost? Toen de eerste wereldoorlog uitbrak, heeft Franklin D. Roosevelt druk uitgeoefend op de broers en Curtis om een zogenaamde “cross-licensing” of “patent pool” organisatie op te richten. Hierin kwamen de gezamenlijke patenten beschikbaar voor beide partijen. Wellicht een oplossing voor de technologie mastodonten van tegenwoordig?