De innovatie agenda’s in de verkiezingsstrijd (deel 1)

Twee weken geleden schreef ik over het voortbestaan van de Innovatie Platform, een initiatief van het kabinet Balkenende III. Met de verkiezingen weer in aantocht, een goed moment om te kijken wat de grote politieke partijen in hun programma’s hebben staan (naast bezuinigingen) over innovatie en wat de plannen zouden kunnen worden bij een nieuw kabinet.

Deze en komende week zal ik de punten betreffende innovatie uit de verkiezingsprogramma’s hier samenvatten. Deze week de eerste drie partijen: CDA, PvdA en VVD.

Om te beginnen eerst eens wat analyses. Als wordt gekeken naar de inhoudsopgave valt op dat CDA een heel hoofdstuk aan innovatie wijdt, waar de VVD een specifieke paragraaf opneemt en de PvdA geen apart stuk wijd aan innovatie. Daarbij moet gezegd worden dat het CDA ook onderwijs onder datzelfde hoofdstuk schaart, terwijl de andere twee partijen daar aparte hoofdstukken aan wijden. Ook als we een korte telling doen komt het CDA er het best vanaf: 45 keer wordt het woord innovatie of innovatief genoemd. Het VVD laat dit 36 keer vallen en de PvdA 15 keer.

Nu zeggen aantallen van woorden natuurlijk niet veel, dus hieronder een korte samenvatting uit de voorlopige verkiezingsprogramma’s van de verschillende partijen.

CDA over innovatie

• Betere samenwerking tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen
• Meer samenhang tussen wetenschap, toegepast onderzoek en innovatiebeleid
• Versterken van een innovatieversterkend klimaat door specifiek beleid en fiscale faciliteiten
• Omvormen van het innovatieplatform tot een Innovatieraad, met als taak de strategische kennis- en innovatieagenda te coördineren. Daarnaast worden de innovatieprogramma’s van verschillende ministeries samengevoegd
• Voortzetten van de WBSO, innovatiebox en vouchers en kenniswerkersregeling
• Samenvoegen van kennisinstituten KNAW en NWO met universiteiten
• Inspelen op Europese innovatie programma’s zoals die van het Europees Instituut voor Innovatie en Tecnhologie
• Bevorderen van toepassingsgericht onderzoek op het HBO

VVD over innovatie

• Aantrekkelijker maken voor buitenlandse investeerders om te investeren in innovatie Nederlandse bedrijven.
• Aantrekkelijke maken voor buitenlandse bedrijven zich in Nederland te vestigen
• Het innovatiebeleid moet vereenvoudigt en gemoderniseerd worden:
  • Nadruk op een samenspel tussen kennisinstellingen en het bedrijfsleven
  • Het onderbrengen van het onderzoeks- en innovatiebeleid en bijhorende geldstromen bij één ministerie en Agentschap NL (voorheen Senter Novum) fors inkrimpen
  • Schrappen van kleine, specifieke innovatiesubsidies
  • Het beschikbaar maken van kennis van universiteiten en andere instituten aan het bedrijfsleven onder coördinatie van het nieuwe ministerie
  • Inzet op een bio-based economy

PvdA over innovatie

• Selectiever toekennen van onderzoeksmiddelen aan de beste onderzoeksgroepen door het aanbrengen van focus in het innovatiebeleid en kritischer omgaan met overlap tussen verschillende instellingen
• Financiële continuïteit waarborgen voor bewezen succesvolle programma’s, waarbij de maatschappelijke waarde van onderzoek moet meewegen
• Ontsluiten van kennis voor het MKB door samenwerking met kennisinstellingen te stimuleren
• Inzetten van de inkoopkracht van overheden om innovatie aan te jagen
• Stimuleren van ondernemerschap daar dit de bron is van innovatie en economische groei
• De nadruk en regie op innovatie, R&D, ontwerp en aansturing in de Nederlandse maakindustrie

Het lijkt dat alledrie de partijen hoog inzetten op Nederland als kennisland. Terugkerende thema’s zijn de samenwerking tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen en een herverdeling van innovatie subsidies. Verschillen zijn er ook: zo lijkt het CDA vooral te willen voortborduren op bestaande instituten en subisidieregelingen, terwijl de VVD de nadruk legt op het vereenvoudigen en afslanken van het innovatiebeleid. In het PvdA programma is innovatie niet expliciet als partij standpunt opgenomen, maar wordt het bij verschillende voorstellen benoemd.

Aandacht voor innovatie lijkt er te zijn, maar het ontbreekt er in alle plannen mijns insziens nog aan heldere ambities voor Nederland als kennisland in de internationale context en een duidelijke visie over hoe dit in samenspel tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheid kan worden gestimuleerd.

Volgende week inzicht in de innovatie agenda’s van de SP, Groenlinks en D66.